زندگی نامه آیة الله العظمی فقیه سبزواری

زندگی ، شخصیت ، آثار و خدمات حضرت آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری (ره)

دانلود کتاب عمری پر افتخار و چند مقاله در باره زندگی مرحوم آیة الله العظمی فقیه سبزواری




کلیک کنید :

دانلود کتاب عمری پرافتخار

کتاب عمری پر افتخار

زندگی ، شخصیت و آثار مرحوم

حضرت آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری ( ره )

 

همراه با مقاله ای از استاد غلامرضا جلالی در مجله حوزه ، یادداشت هایی از آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی ، شرح زندگانی مرحوم فقیه سبزواری به قلم خودشان  و چند مقاله تاریخی دیگر  .

 


برچسب‌ها: دانلود, عمری پرافتخار, زندگی, فقیه سبزواری
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و نهم مهر 1392ساعت 16:37  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

تصاویری از مرحوم حضرت آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری

http://faghihsabzevari.blogfa.com/8512.aspx?p=1

 

تصاویری از مرحوم حضرت آیة الله العظمی حاج سید جواد فقیه سبزواری :

http://faghihsabzevari.blogfa.com/8512.aspx?p=1

 

تصویر اجازات حضرت آیة الله حاج سید محمد صادق فقیه سبزواری از آیات و مراجع عظام :

حاج میرزا حسین فقیه سبزواری ، سید شهاب الدین مرعشی نجفی ، سید محمد رضا گلپایگانی ، سید محمد محقق داماد ، سید محمود شاهرودی ، سید ابوالقاسم خویی ، لطف الله صافی گلپایگانی ، مقام معظم رهبری ، محمد تقی بهجت ، آخوند همدانی ، سید عبدالله شیرازی ، محمد علی اراکی ، سیستانی  ، امام خمینی ، سید مرتضی پسندیده ، سید عبدالاعلی سبزواری ، سید محمد هادی میلانی ، محمد فاضل لنکرانی

http://faghihsabzevari.blogfa.com/8511.aspx 


برچسب‌ها: تصاویر, فقیه سبزواری, آیة الله العظمی, حاج سید جواد
+ نوشته شده در  شنبه ششم مهر 1392ساعت 20:11  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی نامه مرحوم فقیه سبزواری به نقل از مجله حوزه

 

اسوه های حوزه خراسان

شمه ای از حیات معنوی

حضرت آیت الله العظمی مرحوم حاج میرزا حسین فقیه سبزواری

( 1386 – 1309 هجری قمری )

۱۳۴۵ -- ۱۲۷۱ شمسی

پژوهشگر : غلامرضا جلالی

منبع :

صفحه 15 تا 18 مجله نگاه حوزه ، ویژه حوزه خراسان ، ضمیمه مجله حوزه ، شماره 18 – 17 ، سال دوم ، مرداد و شهریور 1375

 


برچسب‌ها: فقیه سبزواری
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه ششم مرداد 1391ساعت 16:33  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

مرحوم حضرت آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواري (ره ) 

 

مزار و مرقد مطهر مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا  حسین فقیه سبزواری در صحن شمالی حرم مطهر حضرت رضا علیه السلام نزدیک مرقد مطهر شیخ طبرسی



مرحوم حضرت آیة الله العظمی حاج سید جواد فقیه سبزواری رضوان الله علیه
 

برچسب‌ها: تصویر, آیة الله العظمی فقیه سبزواری, حاج میرزاحسین, حاج سید جواد
+ نوشته شده در  سه شنبه هجدهم مرداد 1390ساعت 13:20  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

علاقه امام رضا(ع) به زائرانش به نقل از مرحوم فقیه سبزواری

 
منبع خبر :  خبرگزاری فارس ، ۱۲ / ۱۰ / ۹۲  روز شهادت حضرت رضا علیه السلام
 
 
 
 
از شکسته‌شدن دل زائر رضوی تا لیاقت کلیدداری امام رضا(ع)
 
«سیدحسین» زائر ما را رنجاندی دل ما از تو رنجید

امام رضا (ع) خطاب به کلیددار حرمش که از آیات عظام شهر مشهد بود می‌فرماید: «سیدحسین» زائر ما را رنجاندی دل ما از تو رنجید...

خبرگزاری فارس: «سیدحسین» زائر ما را رنجاندی دل ما از تو رنجید

به گزارش خبرگزاری فارس از قم، تقویم شیعی پر است از تاریخ‌هایی که زمان شهادت، ولادت و ولایت ائمه اطهار (ع) در آن به ثبت رسیده است و برگ‌های تقویم شیعی را که ورق بزنیم 30 صفر، شهادت امام رضا (ع) را نشان می‌دهد.

تاریخ شیعی نشان می‌دهد که زیارت امام رضا (ع) سال‌ها پیش از تولدش توسط  . . . .


برچسب‌ها: امام رضا علیه السلام, فقیه سبزواری, کلیدداری ضریح
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه دوازدهم دی 1392ساعت 14:32  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

آيت‏ الله میرزا حسين فقيه سبزواري

 آيت‏ الله میرزا حسين فقيه سبزواري


 آيت‏ الله میرزا حسين فقيه سبزواري از علماي ديني و فقهاي قرن چهاردهم هجري در چنين روزي از سال ۱۳۸۶ هجري قمري رحلت نمود.


آيت ‏الله حسين فقيه سبزواري در ۱۳۰۹ق سامرا چشم به جهان گشود و در خانواده‏اى اهل علم پرورش يافت. در ۱۳۱۸ق به‏همراه پدرش به نجف رهسپار شد و مدت چهار سال در آنجا، تحت نظر پدرش، مقدمات و ادبيات را خواند و در ۱۳۲۲ق به‏ همراه پدر به سبزوار رفت و چهار سال نيز در آنجا به تحصيل پرداخت. در سن هفده سالگى با اجازه و امر پدر به مشهد رفت و از محضر اديب بزرگ نيشابورى و شيخ حسن برسى و سيدمحمدباقر مدرس استفاده نمود.


پس از چندى به خواست پدرش به سبزوار بازگشت و ضمن استفاده از درس خارج پدر و بهره‏گيرى از افتخارالحكماء، در زمينه معقول، خود به تدريس سطوح پرداخت. در ۱۳۳۷ق پس از درگذشت پدر به نجف مهاجرت نمود و دو سال از محضر آيت‏الله ميرزا محمدتقى شيرازى و آيت‏الله شريعت اصفهانى و آيت‏الله سيد محمد فيروزآبادى و آيت‏الله ميرزا حسين نائينى و آيت‏الله آقاضياءالدين عراقى و آيت‏الله اصفهانى استفاده نمود و به مدارج عالى فقه و اجتهاد رسيد و با دريافت اجازات اجتهاد مطلق از اساتيدش، در ۱۳۴۷ق، به ايران بازگشت و در مشهد مقيم شد و به تدريس خارج فقه و اصول و امامت جماعت در جامع گوهرشاد پرداخت.


آيت ‏الله حسين فقيه سبزواري پس از يك عمر خدمت به دين و مسلمين و آستان ملك پاسبان ثامن‏ الائمة المعصومين عليهم صلوات المصلين در شب شنبه بيست و چهارم شوال‏ المکرم سال ۱۳۸۶ هجري قمرى شب قبل از شهادت حضرت امام صادق عليه‏الصلوة والسلام در سن هفتاد و هفت سالگى از دنيا رفت و در مقبره باغ رضوان كه از باقيات الصالحات اوست مدفون گرديد.


برخي از آثار خير آيت ‏الله حسين فقيه سبزواري از اين قرار است: ۱- مدرسه كوچك باغ رضوان؛ ۲- تكميل بناء درمانگاه رازى؛ ۳- خانه‏ هاى سيل‏زدگان؛ ۴- مسجد بهار؛ ۵- كوى طلاب؛ ۶- مدرسه محمديه و... .

 

آثار خير ديگر كه در كتاب "خاطرات زندگانى" معظم ‏له با شرح آثار مذكور، موجود است. 


مقام علمی

 

مقام علمی مرحوم فقیه سبزواری بر کسی پوشیده نیست . ما در طی مباحث تحصیلی ایشان قدم به قدم پیش رفتیم تا آن جائی که به درجه عالی اجتهاد نائل شد و . . .


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه نوزدهم آذر 1392ساعت 23:36  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

دانلود مجله آرامگاه آیة الله میرزا موسی فقیه سبزواری

+ نوشته شده در  پنجشنبه دوم آبان 1392ساعت 12:41  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

آیة الله عزیز امامت از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری

 


آیة الله عزيزالله امامت



نام پدر :سيد فخرالدين
شهر محل سکونت :كاشان
درجه علمی :اجتهاد
مذهب : تشيع
ملیت : ايراني
استاد حوزه
فعاليتها:
تدريس
تبليغ


مقدمات

صرف و نحو، منطق و لغت عربي، سيد فضل الله امامت(برادر)، كاشان؛
ادبيات، معالم (سيد فضل الله امامت)؛
لمعه، لمعتين:


برچسب‌ها: شاگردان مرحوم فقیه سبزواری, آیة الله عزیز امامت
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه دوم آبان 1392ساعت 12:26  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

دکتر محمد ابراهیم آیتی

تولّد

در سال ۱۳۳۳هجری قمری در قریه گازار از توابع بیرجند در خانواده ای روحانی و شیعه متولد شد و اهل خانه را از قدوم خویش شاد کرد این فرزند محمدابراهیم نام گرفت.

پدرش شیخ محمد قائنی پیشنماز روستای گازار بود که به امور شرعی مردم رسیدگی می کرد. او در سلک روحانیت و در امور دینی خود و مردم کوشا بود.
تحصیلات و استادان

محمد ابراهیم که توفیق تربیت در دامن مادر متدین پیدا نموده بود رشد کرد و . . . .


برچسب‌ها: شاگردان مرحوم فقیه سبزواری, محمد ابراهیم آیتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه دوم آبان 1392ساعت 10:41  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

بدیع‌الزمان فروزانفر (درگذشت ۱۳۴۹، تهران)


محمد‌حسن مشهور به بدیع‌الزمان فروزانفر در۱۴ شهریور ماه ۱۲۷۶هـ . ش / ۲۸ ربیع الثانی ۱۳۲۲ هـ . ق در روستای «زیرک» بشرویه، از توابع طبس، در خانواده‌ای اهل علم و ادب متولد شد. پدرش آقا شیخ علی، روحانی بود که علاوه بر پیشنمازی، به طبابت و مداوای مریضان نیز به طور تجربی می‌پرداخت. پدربزرگش، آخوند محمدحسن قاضی، نیز از جمله فقیهان و عالمان عصر خود بود که نسب به ملا احمد تونی، از علمای معاصرشاه عباس صفوی می‌رساند. بدیع‌الزمان تحصیلات اولیه را نزد پدر و برادر بزرگش ناصر قدسی فراگرفت و بیشتر قرآن را حفظ کرد. بعد مدتی نزد ملا محمدحسن در مکتبخانه تلمذکرد.

در ۱۳۳۸هـ . ق / ۱۲۹۸هـ . ش به مشهد رفت، نزد ادیب نیشابوری ادبیات فارسی و عربی و نزد میرزا حسین سبزواری، شیخ مرتضی آشتیانی و شیخ مهدی خالصی فقه و اصول خواند. همچنین محضر اساتید برجسته‌ای چون سید محمدباقر مدرس رضوی، سید مهدی شهرستانی، آخوند ملا عبدالرحمان مدرس و حاج شیخ عباس شاهرودی را درک کرد. شهرت نبوغ، استعداد و . . .


برچسب‌ها: شاگردان مرحوم فقیه سبزواری, بدیع‌الزمان فروزانفر
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه دوم آبان 1392ساعت 10:33  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

وضعیت مدارس علمیه در سبزوار و دیدگاه های امام جمعه سبزوار در مورد جنگ نرم، ماهواره، اینترنت و شیوه ه


در گفت وگو با خراسان مطرح شد

وضعیت مدارس علمیه در سبزوار و دیدگاه های امام جمعه سبزوار در مورد جنگ نرم، ماهواره، اینترنت و شیوه های جذب مخاطب

... اگرچه ۶۹ بهار را پشت سر گذاشته و محاسنی برفی دارد کلامش طعم جوانی دارد ولی متانت و اخلاق مداری او تو را به تواضع وا می دارد، آن چنان با تو گرم وگیرا برخورد می کند که گویا سال هاست تو را می شناسد.دفتر کارش بوی تجمل نمی دهد و میز عسلی کوچکش نشانه ای است از همین حقیقت. از مبل و صندلی و میزهای بزرگ و آنچنانی به رغم بزرگی فضای کار دفترش اثری نمی بینی و فرشی ساده تو را با دنیایی از صفا و صمیمیت پیوند می دهد.یک جلد قرآن و چند جلد کتاب زینت بخش میز کارش است و حجت الاسلام والمسلمین ابراهیمی پس از خیرمقدم دعوت مارا برای مصاحبه قبول می کند. حدود ۱۹ سالی است که وی امامت نماز جمعه یکی از بزرگ ترین شهرستان های استان را بر عهده دارد و در همین مدت مدرسه علمیه اهل البیت را با ۱۱ هزار متر زیربنا و معماری زیبا تاسیس نموده و از مدرس حاج ملاهادی سبزواری و آخوند خراسانی همچنان پاسداری می کند. امام جمعه سبزوار در دوران تحصیلی خود در حوزه علمیه مشهد مقدس از درس اساتیدی چون حجج‌الاسلام هاشمی، مدرس یزدی، اشکذری، شهید هاشمی نژاد، مرحوم آیت ا... فلسفی، مرحوم آیت ا... میلانی و...استفاده و زانوی تلمذ زده است.پس از انقلاب نیز در سمت های رئيس سازمان قضایی نیروهای مسلح، دادستان ویژه روحانیت، مسئول ائمه جماعات در سازمان تبلیغات اسلامی، مسئول دادگاه عمومی و انقلاب و... انجام وظیفه نموده و اکنون نیز علاوه بر امامت جمعه سبزوار، مسئولیت دادگاه ویژه روحانیت استان های خراسان رضوی و سیستان و بلوچستان را بر عهده دارد با همه وجود، خدم و . . . .


برچسب‌ها: آثار و یادگارهای مرحوم فقیه سبزواری, مدرسه محمدیه سبزوار, امام جمعه سبزوار
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه سی ام مهر 1392ساعت 23:20  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

نگاهی به نحوه مرمت مسجد جامع گوهرشاد دردوره صفویه و افشاریه


 

روزنامه دنیای اقتصاد ۵ / ۱ / ۹۲

اعظم نظرکرده- دوره تیموریان در تاریخ ایران بیشتر به جهت تحولات فکری، مذهبی و فرهنگی از اهمیت خاصی برخوردار است. کوچ دادن هنرمندان و صنعتگران و به ویژه معماران در این دوره از سایر مناطق ایران، به خراسان و ماوراء‌النهر باعث تحول سبک هنر و معماری در خراسان پس از یک دوره فترت شد.


این کوچ در دوره تیمور با توسل به زور انجام شد؛ ولی به روزگار فرمانروایی شاهرخ و دیگر امرای تیموری مرکزیت یافتن خراسان و ماوراء‌النهر به لحاظ فرهنگی و اقتصادی، باعث کوچ خودخواسته هنرمندان به این منطقه گردید. در این دوره اعضای خاندان سلطنتی و ماموران عالیرتبه دولتی در امور عام‌المنفعه پیش قدم بودند؛ از جمله حامیان مهم هنرمندان در دوره تیموری، گوهرشاد همسر شاهرخ بود که تحت نظر او یک مجموعه عام‌المنفعه معماری یکی در هرات و . . . .


برچسب‌ها: مسجد گوهرشاد, شبستان فقیه سبزواری
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه سی ام مهر 1392ساعت 18:30  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

شيخ حسين شكراني (1327 ه.ق ـ 1421 ه.ق) از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری


شيخ حسين شكراني، فرزند ملارضا در سال 1327 ه.ق در روستاي كوران اسفراين زاده شد. وي از دانشمندان و علماي معاصر اسفراين است. شيخ حسين، تحصيلات مقدماتي را در مدرسه فصيحيّة سبزوار در آبان ماه سال 1336 ه.ق آغاز كرد. وي در آن موقع 9 ساله بود، و پس از سه سال در ادبيات عرب به كمال رسيد. در اين زمان، اشعار عربي حاج ملا هادي سبزواري حكيم را از حفظ داشت و به همين دليل از استادش يك سكه طلا و چندين مجلد كتب ارزنده جايزه گرفت. استادش آيه الله فقيه سبزواري چون شيخ حسين را داراي هوش سرشار يافت، طي نامه‌اي او را به علماي مشهد و تهران معرفي كرد. شيخ حسين بر اين اساس مدتي در مشهد به تحصيل علوم پرداخت و . . . .


برچسب‌ها: شاگردان مرحوم فقیه سبزواری, شيخ حسين شكراني
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه سی ام مهر 1392ساعت 18:2  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی نامه استاد رضوی از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری


بسم الله الرحمن الرحيم

زندگینامه وشرح حال

عالم وارسته ومجاهد استاد حاج سيدشاه موسي رضوي

نویسنده:

حاج سّيد محّمد آ قا رضوي

آغاز زندگي

ولادت

الحاج سيد شاه موسي رضوي در سال 1319ش. در ولايت «غزني»، ولسوالي «مالستان»، منطقه ای «شینیه ده»، قريه اي «ملايان» تولد يافت.

پدر

حاج رضوي فرزند عالم جليل القدر، كربلايي محمّد حسن رضوي است.
كربلایی درطول عمر پر افتخارش در طريق تبليغ، ترويج ديانت، تقوي، علم، فضيلت و اصلاح امور اجتماعي، لحظه اي آرام نبود.

وی داراي نفس زكيّه، دعاي مؤثر و درمنطقه اي آبائي خويش مشهور وكم نظير است.
او در سال 1358ش. در آوان تجاوز ويورش ناجوانمردانه اي اتحاد جماهير شوروي و احلافش که منجر به تسلط ايادي كمونيزم در افغانستان شد، در هسته اي مركزي پايتخت، كابل به عنوان رابط و . . . .


برچسب‌ها: شاگردان مرحوم فقیه سبزواری, استاد حاج سيدشاه موسي رضوي
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه سی ام مهر 1392ساعت 17:8  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

قیام گوهرشاد به روایت آیة الله فقیه سبزواری

 

آیت ا... حاج آقا حسین فقیه سبزواری در دستخطی تحت عنوان و اما الحوادث الواقعه فی عصرنا می نویسد: در سنه 1353 ه.ق حکم شد که باید کلاه بین المللی پوشیده شود که عبارت از کلاه دوره دار بود و مردم بلاد اطاعت کرده پوشیدند ، مگر مشهد که قیام کرد و مخالفت کرد.

حجت الاسلام والمسلمین حاج اسماعیل تهرانی از ناظران قیام گوهرشاد- سال1314شمسی - میگوید: یك شکل بودن لباس، مقدمه کشف حجاب بود، اول کلاه آمد، بعد لباس متحدالشکل آمد، حتی خود من را به خاطر داشتن لباس روحانیت دستگیر کردند و بردند به کلانتری و برای من جریمه بریدند و بعد از اخذ جریمه رها کردند.

مرحوم حاج عباس چراغچی از حاضران در قیام گوهرشاد میگوید: موقعی که اتحاد شکل لباس شد، علی اکبر دربانباشی به خدام حرم امر کرد که کلاه پهلوی بر سر بگذارند،بعد از آنکه خدام کلاه پهلوی بر سر گذاشتند مردم برای دیدن کلاه پهلوی به حرم میآمدند.

آیت ا... قمی (حاج آقا حسین) و علماء در برابر این امر مقاومت کردند.در نتیجه آیت ا... قمی (حاج آقا حسین) برای اعتراض راهی تهران شدند.

شیخ محمد تقی بهلول در خاطرات خود می نویسد: شب شنبه بودکه . . .


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه سی ام مهر 1392ساعت 14:54  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

آشنایی با استادغلامرضا جلالي نویسنده مقاله منادی رضوان ، نگاهی به حیات معنوی مرحوم آیة الله العظمی ح



- عضو هيأت علمي(استاديار) گروه پژوهشي تاريخ و تمدن اسلامي

اطلاعات تماس

Website URL 1

Http://jalali.pajouhestan.com
:


Website

URL 2

http://pari-oryad.com

jalali@pajouhestan.com


سوابق آموزشي
سوابق پژوهشي
سوابق اجرايي
سوابق فرهنگي و هنري
آثار و تاليفات
همايش ها و نشست هاي علمي
تقديرنامه ها و بورس ها
راهنمايي ها و مشاوره ها
سوابق آموزشي:
مرتبه علمي:
استاديار
مدرك تحصيلي:
1ـ ليسانس حقوق - دانشکده حقوق دانشگاه شيراز 1370
2ـ اتمام هشت سال خارج. اخذ مدرک سطح 4 پايان نامه الولايه من قبل الجائر، قم
تحصيلات كلاسيك:
آشنايي با زبان هاي خارجي:
سوابق تدريس:
تاریخ ادیان و . . . .


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه سی ام مهر 1392ساعت 12:44  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

قیام گوهرشاد به روایت آیة الله فقیه سبزواری

 آیة الله فقیه سبزواری ، شاهد و راوی تمام ماجرای قیام گوهرشاد

 

http://www.qudsonline.ir/PDF/7026/14.pdf

 


برچسب‌ها: قیام گوهرشاد
+ نوشته شده در  سه شنبه سی ام مهر 1392ساعت 9:4  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

دکتر محمد ابراهیم آیتی ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری


* شرح کوتاه زندگي:

آيت الله دكتر محمد ابراهيم آيتي از وعاظ و خطباي بزرگ و نامي خراسان و ايران در سال 1294 هجری شمسی در روستاي گازار از توابع شهرستان بيرجند در خانواده اي روحاني و خوشنام متولد شد. وي از هفت سالگي براي فراگيري از قرآن مجيد و خواندن كتابهاي فارسي مذهبي و اخلاقي و از قبيل اين ها وارد جلسات استادان آن زمان در شهر خود گرديد. در سيزده سالگي به شهر بيرجند رفت و ادامه تحصيل خود را در كنار اساتيد بيرجند گذراند. در حوزه علميه بيرجند از محضر بزرگاني هم چون حاج شيخ محمدباقر آيتي، حاج شيخ محمد حسين آيتي، شهيد مطهري، مرحوم شيخ غلامرضا فاضل، حاج شيخ محمدعلي رباني و مرحوم ملا محمد دهكي كسب فيض كرد. سپس در سال 1312 جهت ادامه تحصيل به حوزه علميه باقريه مشهد عزيمت ‌كرد و در آن جا از محضر بزرگاني چون مرحوم ميرزا حسين فقيه سبزواري، ميرزا مهدي اصفهاني، شيخ هاشم قزويني، شيخ مجتبي قزويني، اديب نيشابوري و حاج شيخ حسن پايين خياباني بهره جست. مرحوم آيتي پس از آن از سال 1320 تا 1329 در بيرجند به موعظه و تدريس اشتغال داشت و سپس به تهران مهاجرت كرد و از سال 1334 در دانشكده علوم معقول و منقول آن زمان به تدريس پرداخت. در سال 1340 از رشته معقول و منقول دانشگاه تهران به اخذ درجه دكتري نايل گرديد و سپس در تهران اقامت كرد و علاوه بر تدريس، به موعظه و خطابه و به درس تفسير در حوزه علما و اهل معرفت و تقوي اشتغال داشت. وي به كمك استعداد شگرف و حافظه قوي كه داشت به فاصله چند ماه زبان انگليسي را آموخت و بر آن مسلط شد و در زمان كوتاهي مورد توجه علماي اعلام قرار گرفت به طوري كه آية ا... مرتضي مطهري مكرر در سخنراني ها و نوشته هاي خود از سجاياي اخلاقي و تحقيقات علمي او ياد كرده است. استاد آيتي كنار تدريس و تحقيق در امر تبليغ نيز اثرگذار بوده‌اند و  . . . .


برچسب‌ها: شاگردان مرحوم فقیه سبزواری, دکتر محمد ابراهیم آیتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه سی ام مهر 1392ساعت 7:57  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

حوزه علمیه مشهد در صد سال گذشته

نویسنده: نویسنده: علیرضا نوروزی

نگاهی به شخصیت های برجسته حوزه علمیه مشهد در 100 ساله اخیر

تاریخچه حوزه علمیه خراسان

حوزه علمیه خراسان در طول تاریخ مورد توجه شیعیان و مهد پرورش بزرگان و شخصیت های تأثیر گذار بوده است که آغاز فعالیت های آن به دوران حضور امام رضا (ع) باز می گردد. آنجا که محدثین و شیعیان فراوانی از محضر آن امام معصوم استفاده می کردند. وجود مرقد مطهر امام هشتم در مشهد مقدس، این شهر را در زمره شهرهای مذهبی قرار داد و به تدریج با تأسیس مدارس علمیه فراوان، زمینه مساعدی برای استقرار علما و مراجع و پرورش طلاب فراهم آمد. بطوریکه بسیاری از شخصیت های برجسته شیعی محصول علمی و فکری این حوزه مقدسه به شما می روند؛ شخصیت هایی چون شیخ طوسی، شیخ طبرسی، شیخ حر عاملی، حکیم حاج ملا هادی سبزواری، آخوند خراسانی و  . . . .


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه سی ام مهر 1392ساعت 7:15  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی

 

بسمه تعالی

زندگی مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی فرزند مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسن سیادتی پسرعموی مرحوم فقیه سبزواری

عالم جلیل مرحوم آقای حاج میرزا حسین فقیه سبزواری مشهور به آیة الله فقیه سبزواری ولد عالم جلیل مرحوم آقا میرزا موسی و برادر مرحوم آقای حاج میرزا مهدی بودند .

تولد او در شب جمعه سوم ماه رمضان 1309 هجری قمری برابر با ۱۳ فروردین ۱۲۷۱ هجری شمسی در شهر سامره اتفاق افتاده است میرزا حسین تا نه سالگی در آن شهر در جوار حرم مطهر دو امام معصوم بزرگوار امام علی النقی و امام حسن عسکری علیهماالسلام در کنار والدین زندگی کرده و درسال 1318 هجری قمری همراه والدین به نجف اشرف رفته و چهار سال هم درآن شهر مقدس بسربرده و درسال 1322 هجری قمری به همراه والدین به سبزوار وارد شده اند .

قران و خط وچند کتاب فارسی و مقداری مقدمات را در سامره و نجف اشرف فرا گرفته و در سبزوار مدت 4 سال با جدیت تمام به تحصیل علوم مرسومه شرعیه ادامه داده و سپس با کسب اجازه از والد معظم خود برای ادامه تحصیل علوم به مشهد مقدس رفته و در مدت چند سال ادبیات عرب را از محضر درس مرحوم ادیب اول ، آقا میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری ره و فقه و اصول را از محضر درس مرحومین حجتی الاسلام آقا شیخ حسن برسی و آقای حاج سید محمد باقر مدرس رحمة الله علیهما استفاده می کرده اند .

در زمانی که آقا میرزا حسین در مشهد به تحصیل علوم اشتغال داشته است ، در سال 1330هجری قمری قضیه توپ بستن روس های لعین بر آستانه مقدس امام معصوم حضرت رضا علیه الصلوة و السلام بوده است .

آقا میرزا حسین که در آن زمان طلبه جوان بیست و یک ساله ای بوده بنا بر قول خودشان در حدود سه ساعت به غروب روز دهم ربیع الثانی سال 1330 هجری قمری ( برابر با جمعه ، نهم فروردین 1291 هجری شمسی ، 29 مارس 1912 میلادی ) به مسجد گوهرشاد وارد شده است که یکی از دوستان به ایشان می گوید زودتر به مدرسه بروید که . . . . .


برچسب‌ها: زندگی, آیة الله فقیه سبزواری, آیة الله سیادتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و نهم مهر 1392ساعت 15:5  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی مرحوم فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی (9)

 

زندگی مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی فرزند مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسن سیادتی پسرعموی مرحوم فقیه سبزواری

( ۹)

5 – مدرسه کوچک باغ رضوان : این همان مدرسه ای است که قبلا به آن اشاره شد . مرحوم آقای فقیه تصمیم داشتند این مدرسه را مخصوص سکونت طلاب علوم دینی بسازند . اکنون دارای بیست اتاق آماده می باشد که عنقریب به همت متصدیان وقت به اکمال و اتمام می رسد .

6 – تکمیل بنای درمانگاه رازی که از موسسات خیریه و در بالا خیابان در نزدیکی آستان قدس رضوی واقع شده است و دارای بخش های مختلف پزشکی می باشد و سالیانه هزاران نفر بیماران امراض مختلف از زائران و اهالی شهر مشهد به آنجا مراجعه کرده و معالجه می شوند .

این درمانگاه مفید در سال 1371 قمری برابر با 1330 شمسی بر اثر کسر بودجه رو به تعطیل می رفت . مرحوم آیة الله فقیه سبزواری همت کرده و کسربودجه و لوازم درمانی را تامین نموده و آنجارا از حالت نیمه تعطیل نجات داده و از آن زمان تا کنون همه روزه عده زیادی بیمار در بخش های مختلف آن درمان می شوند .

7 – در سال 1372 قمری برابر با 1331 شمسی سیل عظیمی وارد مشهد شد و خانه های بسیاری را خراب و اموال و اثاثه زیادی را ازبین برد و مردم بسیاری بی خانمان شدند . در آن زمان هم آیة الله سبزواری همت نموده و از مردم خیراندیش کمک مالی و از آستان قدس رضوی و تولیت مسجد گوهراد و دیگران زمین هایی گرفته و در حدود هزار باب منزل در اراضی نامبرده ساخته و . . . .


برچسب‌ها: زندگی مرحوم فقیه سبزواری, سید مصطفی سیادتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و نهم مهر 1392ساعت 14:39  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی مرحوم فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی (8)

زندگی مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی فرزند مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسن سیادتی پسرعموی مرحوم فقیه سبزواری

( 8 )

5 – مدرسه کوچک باغ رضوان :

این همان مدرسه ای است که قبلا به آن اشاره شد . مرحوم آقای فقیه تصمیم داشتند این مدرسه را مخصوص سکونت طلاب علوم دینی بسازند . اکنون دارای بیست اتاق آماده می باشد که عنقریب به همت متصدیان وقت به اکمال و اتمام می رسد .

6 – تکمیل بنای درمانگاه رازی :

که از موسسات خیریه و در بالا خیابان در نزدیکی آستان قدس رضوی واقع شده است و دارای بخش های مختلف پزشکی می باشد و سالیانه هزاران نفر بیماران امراض مختلف از زائران و اهالی شهر مشهد به آنجا مراجعه کرده و معالجه می شوند .

این درمانگاه مفید در سال 1371 قمری برابر با 1330 شمسی بر اثر کسر بودجه رو به تعطیل می رفت . مرحوم آیة الله فقیه سبزواری همت کرده و کسربودجه و لوازم درمانی را تامین نموده و آنجارا از حالت نیمه تعطیل نجات داده و از آن زمان تا کنون همه روزه عده زیادی بیمار در بخش های مختلف آن درمان می شوند .

7 – ساخت هزار واحد مسکونی برای سیل زدگان :

در سال 1372 قمری برابر با 1331 شمسی سیل عظیمی وارد مشهد شد و خانه های بسیاری را خراب و اموال و اثاثه زیادی را ازبین برد و مردم بسیاری بی خانمان شدند . در آن زمان هم آیة الله فقیه سبزواری همت نموده و از مردم خیراندیش کمک مالی و . . . .


برچسب‌ها: زندگی مرحوم فقیه سبزواری, سید مصطفی سیادتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هشتم مهر 1392ساعت 14:33  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی مرحوم فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی (7)

زندگی مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی فرزند مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسن سیادتی پسرعموی مرحوم فقیه سبزواری

( 7 )

در کتاب عمری پر افتخار در باره باغ رضوان شرح مبسوط نوشته شده است که خلاصه آن بدین قرار می باشد :

4 – باغ رضوان : مرحوم فقیه سبزواری پس از اقدامات فراوانی موفق شدند که در سال 1370 هجری قمری برابر با 1330 هجری شمسی در حدود چهارده هزار متر مربع از زمین باغ رضوان نامبرده را بنام باغ رضوان از آستان قدس رضوی بگیرند .

باغ رضوان را مرحوم آقای فقیه سبزواری در طول چندسال با تحمل زحمات بسیار و مخارج گزافی که اهل خیر می پرداختند به مدرسه علوم شرعیه ای تبدیل کرد که چهار هزار متر آن زیر بنا و ده هزار متر آن برای صحن و باغچه و حوض آب در نظر گرفته شده است . در باغ رضوان 136 حجره تحتانی و فوقانی و مدرس و کتابخانه ساخته شده است . در صحن باغ و حجرات تحتانی اموات را دفن می کنند و پول هایی که از حق الدفن دریافت می کنند همه را به مصرف این بنای عظیم می رسانند و در اتاق های فوقانی و بعضی حجرات تحتانی عده ای از طلاب علوم دینی سکونت دارند .

باغ رضوان از جمله آثار ارزنده مرحوم آقای فقیه سبزواری است اکنون هم نام آیة الله فقیه سبزواری بر کاشی های الوان بر سردر آن نصب می باشد . انتهی .

بنده نویسنده این کتاب ( سید مصطفی سیادتی ) در سال 1319 شمسی برابر با 1359 که طفل بودم از سبزوار به اتفاق والدین برای زیارت امام علیه السلام به . . . .


برچسب‌ها: زندگی مرحوم فقیه سبزواری, سید مصطفی سیادتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه بیست و ششم مهر 1392ساعت 21:14  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی مرحوم فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی (6)

زندگی مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی فرزند مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسن سیادتی پسرعموی مرحوم فقیه سبزواری

( 6 )

در کتاب عمری پرافتخار ، تحت عنوان خدمات ارزنده و آثار وجودی مرحوم ٌیة الله فقیه سبزواری مطالبی نوشته است که خلاصه آن ها این است :

آثار وابنیه خیریّه ای که به همت و نظر شخصی ایشان تهیه شده و یا به دستور و کمک های معظم له ساخته شده است :

1 – چون قبرستان های اطراف مشهد پرشده و جایی برای دفن اموات نبود و مردم از این حیث در مضیقه بودند ، مرحوم فقیه سبزواری از مرحوم حاج سید عبدالرسول روغنی اصفهانی که از ارادتمندان او و مردی ثروتمند و متدین بود خواستند تا در این باره همتی کند . آن مرد خیراندیش هم درسال 1371 هجری قمری برابر با 1331 هجری شمسی فطعه زمینی به مساحت تقریبی پانصد هزار متر از اراضی حسین آباد گلشو را خریده و در اختیار مرحوم فقیه سبزواری قرار داد . ایشان هم آن را به دفن اموات اختصاص داد و در اختیار عموم مسلمین قرار دادند .

مرحوم حاج سید عبدالرسول روغنی از رجال با عنوان و . . . .


برچسب‌ها: زندگی مرحوم فقیه سبزواری, سید مصطفی سیادتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه بیست و ششم مهر 1392ساعت 19:19  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی مرحوم فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی (5)

زندگی مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی فرزند مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسن سیادتی پسرعموی مرحوم فقیه سبزواری

( 5 )

آقای حاج میرزا حسین فقیه سبزواری ، روحانی واقعی بود . متواضع ، خلیق ، زودگذشت ، فعال ، خیراندیش ، فیض رسان ، طرفدار و کمک رسان به محرومان و طلاب علوم شرعیه ، آبادگر ، اوقاتش پربرکت بود ، همیشه در تمام سال قبل از اذان صبح به حرم مطهر مشرف می شد و بعد اززیارت ، نماز صبح را به جماعت درحرم شریف می خواند و نماز ظهر و عصر و مغرب و عشارا در مسجد گوهرشادخاتون در شبستانی که تا کنون به شبستان آقای سبزواری معروف است به جماعت می خواند و مأمومین ایشان از شبستان نامبرده تجاوز کرده و در حدود نیمی از صحن مسجدرا فرا می گرفتند .

در مسجد گوهرشاد خاتون همه روزه صبح و . . . .


برچسب‌ها: زندگی مرحوم فقیه سبزواری, سید مصطفی سیادتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و پنجم مهر 1392ساعت 20:36  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی مرحوم فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی (4)

زندگی مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی فرزند مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسن سیادتی پسرعموی مرحوم فقیه سبزواری

( 4 )

در باره مدارای علمای اعلام شیعی با زمامداران و پادشاهان زمان برای حفظ مصالح مردمان و دفع شرور از آنان سخنان بسیاری است که شاید در آینده مجالی باشد تا ذکر شود لذا در تمام زمان ها ، علمای شیعه با این که سلاطین و پادشاهان را اولو الامر نمی دانسته اند ، مع ذالک در امور سیاسی و دولتی تا حدی که صدمه ای به دین و مذهب نداشته است در مقابل آن ها قیام و مخالفت نکرده اند . از جمله آن علما و بزرگان یکی هم مرحوم آیة الله آقای حاج میرزا حسین فقیه سبزواری است که چنانکه در صفحه پیش نوشته شد برای آرام کردن مردم از ستیزه با دولتیان و حفظ جان آنان سخنان شرعی وعاقلانه گفت وفتنه را آرام کرد (1) و در نظر رضاشاه و سپس محمد رضاشاه پهلوی احترامی پیدا کرد و در نتیجه توصیه اش در باره کمک به مردم و محتاجان و بیماران و . . . .


برچسب‌ها: زندگی مرحوم فقیه سبزواری, سید مصطفی سیادتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و چهارم مهر 1392ساعت 22:43  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی مرحوم فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی (3)

زندگی مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی فرزند مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسن سیادتی پسرعموی مرحوم فقیه سبزواری

( 3 )

آقای حاج میرزا حسین پس از ورود به نجف اشرف ، مدت دوسال از محضر درس عالم جلیل متقی آیة الله مرحوم آقا میرزا محمد تقی شیرازی و مدتی از محضر درس مرحوم آیة الله آقا سید محمد فیروز آبادی و چندی هم از محضر درس مرحوم آیة الله آقای شریعت اصفهانی و سپس از محضر درس مرحوم آیة الله آقا ضیاء عراقی و مرحوم آیة الله آقا میرزا محمد حسین نایینی و مرحوم آیة الله آقا سید ابوالحسن اصفهانی اعلی الله مقامهم که همه از مراجع تقلید شیعه و بزرگان علم و تقوی بوده اند ، استفادات وافیه نموده و به درجه اجتهاد رسیده است .

ایشان در اصول با مرحوم آقا شیخ محمد علی کاظمینی و درفقه با مرحوم آقا سید محمود شاهرودی که دوتن از فضلاء بوده و عنوان آیة اللهی پیدا کردند ، هم مباحثه بوده و . . . .


برچسب‌ها: زندگی مرحوم فقیه سبزواری, سید مصطفی سیادتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و چهارم مهر 1392ساعت 21:31  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی مرحوم فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی (2)

زندگی مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی فرزند مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسن سیادتی پسرعموی مرحوم فقیه سبزواری

( 2 )

پس از آن قضیه هائله و بسیار اسف بار ، آقا میرزا حسین به سبزوار به نزد والدین بازگشته و در آنجا از محضر درس پدر بزرگوار خود و سایر مدرسین و اساتید آنجا استفاده نموده و ضمنا به تدریس آنچه را خوانده و دانسته می پردازد تا درشمار فضلاء حوزه سبزوار در می آید .

در سال 1336 هجری قمری برابر با 1297 هجری شمسی آقا میرزا موسی به رحمت حق متعال واصل شده و آقا میرزا حسین که دارای عیال و فرزند بوده در سال1337 یا 1338 هجری قمری برابر با 1298 یا 1299 شمسی ، سبزوار را به مقصد نجف اشرف ترک می کند .

بنا بر نوشته کتاب عمری پر افتخار خاطرات زندگانی آیة الله العظمی فقیه سبزواری ، مرحوم آیة الله آقا میرزا موسی درهنگام وفات وصیت کرده بودند که میرزا حسین


برچسب‌ها: زندگی مرحوم فقیه سبزواری, سید مصطفی سیادتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و چهارم مهر 1392ساعت 18:41  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

زندگی مرحوم فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی (1)

بسمه تعالی

زندگی مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم آیة الله حاج سید مصطفی سیادتی فرزند مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسن سیادتی پسرعموی مرحوم فقیه سبزواری  ( ۱ )

عالم جلیل مرحوم آقای حاج میرزا حسین فقیه سبزواری مشهور به آیة الله فقیه سبزواری ولد عالم جلیل مرحوم آقا میرزا موسی و برادر مرحوم آقای حاج میرزا مهدی بودند .

تولد او در شب جمعه سوم ماه رمضان 1309 هجری قمری برابر با ۱۳ فروردین ۱۲۷۱ هجری شمسی در شهر سامره اتفاق افتاده است میرزا حسین تا نه سالگی در آن شهر در جوار حرم مطهر دو امام معصوم بزرگوار امام علی النقی و امام حسن عسکری علیهماالسلام در کنار والدین زندگی کرده و درسال 1318 هجری قمری همراه والدین به نجف اشرف رفته و چهار سال هم درآن شهر مقدس بسربرده و درسال 1322 هجری قمری به همراه والدین به سبزوار وارد شده اند .

قران و خط وچند کتاب فارسی و مقداری مقدمات را در سامره و نجف اشرف فرا گرفته و در سبزوار مدت 4 سال با جدیت تمام به تحصیل علوم مرسومه شرعیه ادامه داده و سپس با کسب اجازه از والد معظم خود برای ادامه تحصیل علوم به مشهد مقدس رفته و در مدت چند سال ادبیات عرب را از محضر درس مرحوم ادیب اول ، آقا میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری ره و . . . .


برچسب‌ها: زندگی مرحوم فقیه سبزواری, سید مصطفی سیادتی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و چهارم مهر 1392ساعت 13:15  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

آیة الله شربیانی ، استاد مرحوم فقیه سبزواری


فاضل شربیانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

شیخ محمد بن فضلعلی بن عبدالرحمان بن فضلعلی مشهور به فاضل شربیانی از مراجع امامیه بود که مرجعیت را پس از میرزای شیرازی بر عهده داشت.

محتویات
۱ زندگی نامه
۲ برخی ازشاگردانش
۳ آثار
۴ علامه در بیان علما
۵ وفات
۶ منابع
زندگی نامه

شربیانی در صبحگاه روز جمعه ۱۸ رمضان سال ۱۲۴۸ ه. ق. (و همچنین گفته شده است در سال ۱۲۴۸ یا ۱۲۴۵ه. ق) در شهر شربیان از توابع آذربایجان شرقی متولد و خواندن قرآن و کتابت و صرف و نحو و منطق و معانی و بیان و مقدمات علوم اسلامی را در زادگاه خود آموخت.

او سپس برای ادامه تحصیل به تبریز منتقل و فقه و اصول را نزد کسانی چون میرزا مهدی آقا قاری مجتهد وآقا غفار مجتهد مرندی و میرزا باقرآقا مجتهد یاد گرفت. سپس در سال ۱۲۷۳ ه. ق. به نجف مهاجرت کرد. در آن هنگام، ریاست عامه و ................


برچسب‌ها: اساتید مرحوم فقیه سبزواری, شربیانی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و سوم مهر 1392ساعت 16:43  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

مطالب قدیمی‌تر